Pokrzywka alergiczna u dzieci – przyczyny, objawy i leczenie

Pokrzywka alergiczna u dzieci – przyczyny, objawy i leczenie

Pojawiające się na całym ciele dziecka swędzące bąble nie są niczym przyjemnym – ale czy są powodem do większego niepokoju? Co wywołuje pokrzywkę? Jak ją rozpoznać? I jak się ją leczy?

Pokrzywka – przyczyny

Pokrzywka nie jest odrębną chorobą, lecz objawem innych dolegliwości lub reakcją organizmu na zewnętrzne czynniki. Dlatego też można natknąć się na bardzo wiele dookreśleń tej wysypki. Najczęściej mówi się o pokrzywce idiopatycznej, czyli samoistnej. Są to przypadki, w których lekarzom nie udaje się ustalić przyczyny pojawienia się wysypki, a ona sama może przybrać formę ostrą i przewlekłą. Stosuje się wtedy leczenie objawowe i podawane są leki antyhistaminowe oraz ograniczające świąd. Ten rodzaj pokrzywki objawia się raczej u dorosłych (zwłaszcza kobiet), a nie u maluchów. Zarówno u dorosłych, jak i u dzieci występuje pokrzywka objawowa, świadcząca o poważniejszych schorzeniach (m.in. tarczycy, wątroby) oraz infekcjach czy chorobach pasożytniczych. W przypadku schorzeń tkanki łącznej mówimy o pokrzywce naczyniowej, która utrzymuje się przez kilka dni, powodując – oprócz zmian skórnych – obrzęk błon śluzowych dróg oddechowych i jamy ustnej. Ten rodzaj wysypki towarzyszy chorobom takim jak np. reumatoidalne zapalenie stawów czy toczeń układowy.

Pokrzywka alergiczna – jakie czynniki ją wywołują?

U dzieci najpowszechniej występująca jest natomiast pokrzywka alergiczna, która jest bezpośrednią odpowiedzią organizmu na styczność z uczulającym go alergenem. Może być reakcją na określone pokarmy (dzieci reagują tak zazwyczaj na mleko, jajka, kakao, cytrusy, ale też konserwanty i barwniki) lub na leki (najczęściej alergię wywołują te zawierające penicylinę i jej pochodne). Dodatkowo reakcję alergiczną mogą wywoływać zupełnie naturalne bodźce fizyczne, jak w przypadku:

  • Pokrzywki cholinergicznej – wysypkę wywołuje acetylocholina, czyli substancja aktywująca wydzielanie potu w skórze. Dzieci cierpiące na taką alergię przyjmują leki ograniczające potliwość oraz leki antyhistaminowe. Muszą również unikać sytuacji, w których mógłby być wydzielany pot (upały, wysiłek fizyczny, stres).
  • Pokrzywki słonecznej – skóra reaguje wysypką na ekspozycję na słońce i promienie UV. W czasie słonecznej pogody należy pamiętać o stosowaniu preparatów z mocnym filtrem.
  • Pokrzywki dermograficznej – wysypka jest nietypową reakcją na mechaniczne bodźce, jak pocieranie, uciskanie, zadrapania skóry, ciepło lub zimno.

Pokrzywka – objawy

Pokrzywką nazywamy charakterystyczną i bardzo swędzącą wysypkę na skórze. Nazwa wysypki nie wzięła się znikąd – pokrzywka przypomina ślady, które pozostawia na skórze oparzenie pokrzywą. Są to swędzące bąble lub wypukłe guzki, chociaż czasami pojawia się on jeden. Nie muszą mieć one żadnego regularnego kształtu, mogą mieć różne rozmiary – zazwyczaj mają kilka milimetrów średnicy, ale mogą też zajmować znacznie więcej miejsca. Pierwszym objawem pokrzywki jest pojawienie się twardego guzka, który boli przy dotyku. Potem guzek zmienia się w różowy lub porcelanowobiały obrzęk, który bardzo wyraźnie odróżnia się od skóry wokół siebie. Przy nacisku palcem ślad blednie. Pokrzywka u dzieci może pojawić się na dowolnej części ciała lub też na całym ciele. Czasem po kilku godzinach wysypka znika, a potem pojawia się znów w innym miejscu. Bardzo często wysypce towarzyszy obrzęk tkanki podskórnej. Pokrzywka może występować wraz z innymi objawami, m.in.:

  • Ogólnym złym samopoczuciem,
  • Zmęczeniem,
  • Gorączką,
  • Trudnościami z przełykaniem,
  • Bólami głowy,
  • Bólami i obrzękami stawów,
  • Dusznościami i uciskiem w klatce piersiowej.

Pokrzywka – leczenie

Pokrzywka u dzieci może występować z różnych przyczyn i w zależności od tego dobierany jest sposób leczenia. Najczęściej jednak znika ona sama w ciągu kilku dni, nie pozostawiając po sobie żadnych blizn ani innych śladów, dlatego też nie wymaga stosowania farmakologii – mówimy wtedy o pokrzywce ostrej. Rozwój sytuacji należy jednak bacznie obserwować! Pokrzywka u dzieci może być niebezpieczna, jeżeli rozwija się w okolicach twarzy i szyi. Może doprowadzić do problemów z oddychaniem (obrzęk krtani), a wtedy konieczna jest natychmiastowa interwencja lekarza. Pokrzywka może jednak trwać dłużej i wtedy musi zostać podjęte właściwe leczenie. Ze względu na długość trwania objawów, lekarze dzielą pokrzywkę na:

  • Ostrą (utrzymuje się od kilku godzin do kilku dni),
  • Przewlekłą (utrzymuje się powyżej 6 tygodni, a nawet kilka lat),
  • Nawracającą (utrzymuje się ponad 6 tygodni, a po jakimś czasie powraca).

Pierwszym krokiem do wyleczenia problemu jest rozpoznanie przyczyny pojawienia się wysypki. Lekarz może zlecić więc testy alergiczne, które wskażą uczulający dziecko alergen. W przypadku podejrzenia, że pokrzywka jest spowodowana przez chorobę czy pasożyty, lekarz może zlecić tez morfologię z rozmazem lub badanie kału. W przypadku pokrzywki alergicznej leczenie opiera się na podawaniu leków antyhistaminowych oraz unikaniu alergenu. Pokrzywka u dzieci może też przybrać postać pokrzywki barwnikowej, kiedy pojawiają się plamy o barwie żółtej, czerwonawej lub brunatnej. W ramach leczenia maluchowi podaje się leki antyhistaminowe, a także naświetla się zmiany promieniami UV lub lampami imitującymi światło słoneczne.