Alergia krzyżowa – jak sobie z nią radzić?

Alergia krzyżowa – jak sobie z nią radzić?

Życie alergików nie jest łatwe. Zamiast cieszyć się piękną wiosną – nie mogą oddychać, zamiast korzystać z przyjemności kulinarnych – boją się, czy nie trafią na niebezpieczny dla nich składnik. Kochają zwierzęta, ale nie mogą z nimi przebywać. Skąd się bierze ich reakcja? Odpowiedzialne za taką sytuację są geny, zanieczyszczone środowisko i styl życia. Układ odpornościowy organizmu identyfikuje konkretny alergen jako wroga i reaguje na niego. Niestety, w wielu przypadkach obrona jest zbyt dokładna i przewrażliwiony system immunologiczny reaguje też na inne, podobnie zbudowane czynniki. Wówczas mamy do czynienia ze zjawiskiem o nazwie alergia krzyżowa.

Reakcja krzyżowa – alergia do potęgi

Alergie krzyżowe polegają na tym, że jeśli dana osoba uczulona jest na konkretny alergen, to występuje u niej także reakcja alergiczna na inny czynnik, którego budowa strukturalna jest podobna. Obroną organizmu przed niepożądanymi elementami zajmują się przeciwciała IgE, które są wytwarzane przez układ immunologiczny. To one rozpoznają alergeny zagrażające organizmowi. Jednak niektóre białka mają identyczną lub bardzo podobną budowę i wtedy przeciwciała mylnie interpretują niegroźny składnik o podobnej strukturze jako wroga, a organizm reaguje alergią. Dzieje się tak zwłaszcza wtedy, gdy budowa białka jest podobna w przynajmniej 70%. Poniżej tej wartości raczej nie dochodzi do alergii krzyżowych. Osoba, która niestety ma objawy alergii krzyżowej, jest nadwrażliwa na niektóre, dodatkowe składniki. Uczulać może to, co jemy, wdychamy i czego dotykamy (alergeny pokarmowe, wziewne i kontaktowe). Zazwyczaj alergie krzyżowe dotyczą chorych, u których występuje alergiczny nieżyt nosa oraz astma oskrzelowa. Klasyczne powiązania alergiczne zachodzą zwłaszcza między pyłkami roślin a niektórymi owocami i warzywami.

Jakie alergeny reagują ze sobą najczęściej?

Klasyczna reakcja krzyżowa alergii zachodzi między brzozą, jabłkiem i marchwią oraz bylicą, arbuzem i selerem. Dzieje się tak właśnie z powodu podobieństwa w budowie białek. Jednak reakcje uczuleniowe mogą się pojawiać w przypadku czynników całkowicie niespokrewnionych, na przykład lateksu i banana. Tutaj uczulenie tłumaczy się obecnością profilin. Część alergenów z kolei posiada białka przenoszące lipidy, co również prowadzi do reakcji u skłonnych do tego osób, czego konsekwencją jest alergia krzyżowa. Tabela pokazuje, w jaki sposób łączę się alergeny. Brzoza – buk, dąb, olcha, jesion, leszczyna, kasztan, drzewo oliwne, topola, trawy/zboża, bylica, rumianek, owoce pestkowe (jabłko, gruszka, śliwka, brzoskwinia), banan, kiwi, liczi, mango, pomarańcza, marchewka (surowa), ziemniak (surowy), seler, soja, pomidor (surowy), anyż, curry, papryka, pieprz, kminek, kolendra, orzechy, lateks Bylica – brzoza, drzewo oliwne, trawy/zboża, ambrozja, rumianek, złocień (margaretka), słonecznik, owoce pestkowe (jabłko, gruszka, śliwka, brzoskwinia), kiwi, mango, groch, marchewka (surowa), seler, pomidor (surowy), anyż, curry, koper, papryka, pieprz, kminek, kolendra, orzech ziemny i inne orzechy, lateks Lateks – brzoza, trawy/zboża, bylica, ambrozja, owoce pestkowe (śliwka, brzoskwinia), banan, kiwi, mango, melon, papaja, awokado, ziemniak (surowy), seler, pomidor (surowy), orzech ziemny, kasztan jadalny, fikus Seler – brzoza, trawy/zboża, bylica, ambrozja, owoce pestkowe (jabłko, gruszka), mango, melon, ogórek, marchewka (surowa), pomidor (surowy), koper, papryka, pieprz, kminek, kolendra, lateks Trawy/zboża – brzoza, jesion, drzewo oliwne, rzepak, bylica, słonecznik, owoce pestkowe (jabłko, gruszka, śliwka, brzoskwinia), kiwi, melon, seler, pomidor (surowy), cebula, mąki (żyto, pszenica, owies), ryż, lateks * źródło: http://www.poradnikzdrowie.pl/zdrowie/alergie/alergia-krzyzowa-objawy-tabela-alergenow-krzyzowych_34401.html

Jakie są objawy alergii krzyżowych?

Jeśli danej osoby dotyczy alergia krzyżowa, objawy tej dolegliwości mogą być bardzo zróżnicowane. W przypadku, gdy jednocześnie alergik cierpi na uczulenia wziewne i pokarmowe, to objawy pojawiają się już po kilkudziesięciu minutach od zjedzenia warzyw czy owoców. Najczęściej obserwowane objawy to nieżyt nosa, problemy z oddychaniem, kaszel. Jeśli do tego dochodzą objawy związane z układem pokarmowym, to mogą się pojawić bóle brzucha, biegunka, wymioty lub nudności. Chorzy, którzy są uczuleni na pyłki roślinne, mogą po zjedzeniu reagujących z nimi warzyw lub owoców czuć obrzęk w jamie ustnej, pieczenie i świąd, co określa się jako zespół alergii jamy ustnej. Wreszcie alergie krzyżowe mogą dawać także symptomy skórne i wywołać pokrzywkę, zmiany obserwowane w atopowym zapaleniu skóry czy rumień. Rzadko mogą się także pojawić objawy ogólnoustrojowe czyli wstrząs anafilaktyczny czy obrzęk.

Jak radzić sobie z alergią?

Leczenie alergii krzyżowych dotyczy przede wszystkim podstawowej zasady – unikania alergenów. Aby jednak to zrobić, trzeba sprawdzić, na co organizm jest uczulony. W tym celu wykonuje się testy skórne. Po wykryciu „winnych” czynników należy je eliminować z diety w przypadku alergenów pokarmowych. Nie tak łatwo rzecz ma się z pyłkami, które otaczają nas w ogromnym natężeniu każdej wiosny. W tym przypadku należy przyjmować leki antyalergiczne. Zwłaszcza środki antyhistaminowe najnowszej generacji świetnie się sprawdzają, ponieważ blokując objawy alergii, nie zaburzają czynności organizmu. Istnieje także możliwość podjęcia immunoterapii swoistej, czyli przyjmowania minimalnych dawek alergenu, co sprawia, że uczulony organizm powoli się na nie uodparnia i tym samym uwalnia od alergii. Alergia krzyżowa potrafi bardzo uprzykrzyć normalne funkcjonowanie. Współcześnie staje się ona jedną z chorób cywilizacyjnych. Jednak istnieją sposoby na złagodzenie lub nawet całkowite zwalczenie objawów. Dlatego warto podjąć się odczulania i diety, aby życie stało się łatwiejsze.