Na czym polega badanie IgE całkowite i kiedy warto go wykonać?

Na czym polega badanie IgE całkowite i kiedy warto go wykonać?

 

Za odporność organizmu człowieka odpowiada system immunologiczny. Składa się on z wielu większych i mniejszych elementów, stanowiących barierę chroniącą przed szkodliwym działaniem środowiska. Jednym z takich elementów są przeciwciała, a wśród nich najmniejsze w tej grupie immunoglobuliny IgE. Są to białka obecne w surowicy krwi, które organizm produkuje przeciwko konkretnemu antygenowi, aby go rozpoznać i zneutralizować. Dlaczego badania poziomu IgE we krwi są niezwykle pomocne w diagnozowaniu i leczeniu alergii?

Do czego służą przeciwciała IgE?

Przeciwciała IgE mają w organizmie do spełnienia szereg bardzo ważnych funkcji. Jedną z nich jest obrona przed pasożytami. Jednakże najczęściej podwyższone stężenie IgE obserwuje się w różnego typu chorobach alergicznych. Zadaniem immunoglobulin E jest unieszkodliwianie antygenów oraz aktywowanie mechanizmów obronnych układu immunologicznego. Jednak w wyniku nadwrażliwości organizmu często następuje wzmożona reakcja na dany czynnik uczulający. Wtedy dochodzi do wytwarzania nadmiernej ilości histaminy i w konsekwencji rozwijają się męczące objawy alergii, takie jak: katar, kaszel, objawy skórne, wypryski, obrzęki. Ze względu na wspomniany już fakt, że w czasie alergii obserwuje się znaczny wzrost stężenia IgE, są one doskonałym parametrem wykorzystywanym w podstawowej diagnostyce alergii. Na podstawie badania próbki krwi można ustalić całkowite i swoiste IgE w organizmie.

Badanie IgE całkowite – na czym polega?

W przypadku badania IgE całkowitego można określić ogólny poziom przeciwciał IgE we krwi. Na tej podstawie lekarz jest w stanie stwierdzić, czy w ogóle ma do czynienia z alergią (podwyższone stężenie IgE), zwłaszcza gdy z jakichś powodów trudno przeprowadzić testy skórne. Natomiast aby ustalić, co konkretnie powoduje uczulenie, oraz jaki to jest rodzaj alergii, wykonuje się badania IgE swoiste oraz IgE specyficzne.

IgE swoiste to badanie, na którego podstawie można konkretnie oznaczyć, który spośród alergenów uczulił daną osobę. Lekarze potrafią rozpoznać już około 200 alergenów. Najpopularniejsze z nich to oczywiście pyłki roślin, roztocza, grzyby, pokarmy. Natomiast IgE specyficzne pozwala rozróżnić alergeny z grupy wziewnych i pokarmowych, np. białko kurze, sierść, pyłki roślin.

Badanie IgE całkowitego wykonuje się za pomocą różnych metod. Stanowi ono alternatywę dla innych testów alergicznych. Można je wykupić na własne życzenie, ale oczywiście bardzo istotna jest w tej kwestii konsultacja z lekarzem. Badania krwi można wykonać między innymi metodą immunoenzymatyczną, immunochemiczną, radioimmunologiczną czy przy pomocy specjalnego panelu.

Jak przedstawia się norma IgE całkowitego?

Norma stężenia przeciwciał IgE we krwi zależy przede wszystkim od wieku. Ich poziom w momencie urodzenia jest bardzo niski, potem naturalnie wzrasta do około 15. roku życia, a potem stopniowo opada. Jedynie u osób skłonnych do atopii jest on od początku wyraźnie podwyższony. Stężenie przeciwciał zależy także od płci – u mężczyzn będzie zawsze nieco wyższe. Co ciekawe, podwyższone IgE zaobserwowano również u palaczy.

W zależności od laboratorium wynik badania IgE całkowitego podawany jest w skali ilościowej lub półilościowej.

IgE całkowite – normy

  • noworodki: 5–10 j./ml
  • dzieci przed ukończeniem 1. roku życia: 30 j./ml
  • dzieci pomiędzy 7. a 10. rokiem życia: około 300 j./ml
  • dorośli: poniżej 100 j./ml.

Inny sposób podawania wyników stężenia przeciwciał IgE we krwi prezentuje skala od 0 do 6. Oczywiście 0 oznacza brak przeciwciał, natomiast 6 to bardzo wysokie stężenie IgE we krwi, które może oznaczać reakcję alergiczną.

IgE całkowite – interpretacja wyników nie jest wcale sprawą prostą i za każdym razem zależy od indywidualnego przypadku. Lekarz musi wziąć pod uwagę wszystkie dane, by stwierdzić lub wykluczyć alergię i zdecydować o sposobach leczenia. Nawet wysokie IgE nie musi oznaczać alergii, natomiast niski wynik nie może jej wykluczać. Dlatego w interpretacji wyniku badania musimy całkowicie zdać się na lekarza.

Co może oznaczać wysokie IgE całkowite?

Za podniesione IgE w organizmie mogą odpowiadać różne choroby, dlatego to lekarz musi zinterpretować wyniki i najlepiej potwierdzić je także innymi testami. Do najczęściej spotykanych sytuacji, kiedy przeciwciała IgE występują w dużym stężeniu, należą oczywiście wszelkie choroby alergiczne skóry, przewodu pokarmowego, alergie pokarmowe, wziewne, lekowe, ale oprócz nich IgE jest wysokie przy występowaniu chorób pasożytniczych, zakażeń bakteryjnych i wirusowych, a także w chorobach zapalnych i nowotworowych.

Jeśli chodzi o IgE całkowite u dzieci, to może być ono także objawem niedoborów odporności dziecięcej.

Podwyższone stężenie przeciwciał IgE występuje także w przypadku osób o dziedzicznej skłonności do nadmiernego ich wytwarzania, czyli w przypadku tak zwanej atopii.

Stężenie IgE a atopowe zapalenie skóry

AZS, czyli atopowe zapalenie skóry, to choroba autoimmunologiczna, która skutkuje nadmiernym wytwarzaniem przeciwciał w reakcji na alergen. Osoby skłonne do atopii od najmłodszych lat mają znacznie wyższe stężenie przeciwciał IgE w surowicy niż inne osoby tej samej płci i w tym samym wieku. Sama choroba to zapalna alergia o bardzo złożonych przyczynach, która charakteryzuje się okresami remisji i zaostrzeń. Najczęściej występuje u dzieci, rzadziej u dorosłych i objawia się przede wszystkim uporczywym swędzeniem skóry oraz licznymi zmianami przypominającymi liszaje.

Diagnostyka tej choroby skupia się przede wszystkim na oznaczeniu całkowitego stężenia IgE we krwi.80% pacjentów chorych na AZS stężenie to jest znacznie podwyższone, często znacznie przekracza normę. Im wyższe stężenie przeciwciał, tym niestety ostrzejszy przebieg choroby i związane z tym zmiany skórne. Pozostałe 20% chorych może mieć w normie IgE. AZS wyróżnia się dwa typy tej choroby – zewnątrzpochodne, czyli związane z alergenami pochodzącymi ze środowiska oraz wewnątrzpochodne w przypadku np. defektu naskórka.

Badanie IgE całkowite warto wykonać w przypadku alergii pokarmowych, wziewnych, zaburzeń układu odpornościowego czy przewlekłych stanów zapalnych. Pozwala ono na stwierdzenie alergii występujących lub potwierdzenie innych chorób. Jego wynik wraz z rozszerzoną diagnostyką i innymi objawami klinicznymi pozwalają ustalić sposób leczenia w zaistniałej sytuacji.