Leczenie biologiczne – zalety i wady

Leczenie biologiczne – zalety i wady

Współczesna medycyna nieustannie się rozwija i oferuje pacjentom nowoczesne metody leczenia, które w skuteczny sposób zwalczają wiele dolegliwości. Leczenie biologiczne to prężnie rozwijająca się gałąź farmakologii wzmacniająca układ immunologiczny i powodująca remisję wielu schorzeń. Jakie choroby łagodzi i czy każdy pacjent może poddać się takiej terapii? Przedstawiamy zalety, wady, a także przeciwwskazania do stosowania leczenia biologicznego.

Co to jest leczenie biologiczne?

Leki biologiczne, zwane również modyfikatorami odpowiedzi immunologicznej, pomagają hamować nieprawidłowe reakcje układu odpornościowego oraz naśladują funkcję białek występujących naturalnie w ludzkim organizmie. Leki opierają się na preparatach białkowych wytwarzanych z żywych komórek (np. zwierząt laboratoryjnych), a ich zadaniem jest modyfikowanie procesów zapalnych. Leczenie biologiczne polega na podaniu pacjentowi substancji, które wytwarza organizm w czasie walki z chorobą, co prowadzi do złagodzenia objawów, a często również remisji. Ten szczególny rodzaj farmakoterapii opartej na zdobyczach nowoczesnej inżynierii genetycznej zyskuje coraz więcej zwolenników i niesie nadzieję wielu pacjentom cierpiącym na choroby przewlekłe lub nieuleczalne. Już od kilkudziesięciu lat jest z powodzeniem stosowany na świecie – pierwsze leki zostały zarejestrowane w Stanach Zjednoczonych w 1986 roku. W ostatnich latach leczenie biologiczne staje się coraz bardziej popularne również w Polsce.

Leki biologiczne wykorzystywane są między innymi w chorobach nowotworowych, leczeniu białaczki, łuszczycy, atopowego zapalenia skóry (AZS), hemofilii, astmy, mukowiscydozy, wirusowego zapalenia wątroby, reumatoidalnego zapalenia stawów czy nieswoistego zapalenia jelit. Wykazują bardzo skuteczne działanie i znacząco przyczyniają się do poprawy komfortu życia pacjentów.

Leki biologiczne – skutki uboczne

Leczenie biologiczne wykorzystuje się w terapii wielu poważnych schorzeń i z reguły jest dobrze tolerowane przez organizm pacjenta, jednak jego stosowanie może wywołać niepożądane skutki. Leki biologiczne mogą między innymi zwiększać prawdopodobieństwo zachorowania na nowotwór, gruźlicę, infekcje grzybicze, powodować wystąpienie niewydolności serca i negatywnie wpływać na układ sercowo-naczyniowy. Pacjenci zażywający leki biologiczne mogą też uskarżać się na dolegliwości podobne do objawów grypy – gorączkę, ból mięśni, dreszcze, złe samopoczucie, biegunkę, wymioty czy nudności. Skutkiem ubocznym terapii mogą być również stany zapalne i bóle mięśniowo-szkieletowe w miejscach wlewów dożylnych.

Zalety i wady leczenia biologicznego

Leki biologiczne skutecznie redukują objawy wielu schorzeń i przyczyniają się do całkowitego uśpienia choroby. W przypadku dolegliwości reumatologicznych po kilku miesiącach stosowania tej terapii możliwe jest uzyskanie remisji u 30-40% pacjentów – jak wynika z badań prowadzonych między innymi przez Klinikę Chorób Wewnętrznych i Reumatologii Wojskowego Instytutu Medycznego. Podstawową wadą leczenia biologicznego jest natomiast wysoki koszt terapii, która nie zawsze jest refundowana przez Narodowy Fundusz Zdrowia. W części przypadków pacjenci, żeby uzyskać pomoc, muszą rejestrować się w specjalnych programach lekowych.

Warto też wskazać, że nie wszyscy pacjenci mogą zostać zakwalifikowani do terapii – przeciwwskazaniem jest między innymi stwardnienie rozsiane. W takiej sytuacji leki biologiczne mogą wywołać nasilenie objawów lub przyspieszyć wystąpienie pierwszych symptomów choroby. Przeciwwskazaniem do stosowania leczenia biologicznego są również inne choroby związane z zaburzeniami układu nerwowego. Oprócz tego ze stosowania nowoczesnej farmakoterapii wykluczone są osoby znajdujące się w ciężkim stanie, chorujące na gruźlicę (czynną i utajoną), zapalenie nerwu wzrokowego, cierpiące na ciężką lub średnią postać niewydolności wątroby, nerek, układu oddechowego i sercowo-naczyniowego, a także niektóre choroby autoimmunologiczne. Terapia nie może też być zastosowana u kobiet w ciąży, karmiących piersią oraz osób uczulonych na którykolwiek składnik preparatu.

Leczenie biologiczne łuszczycy

Leki biologiczne są często wykorzystywane do łagodzenia symptomów łuszczycy, czyli przewlekłej choroby objawiającej się charakterystyczną, suchą łuską oraz wykwitami skórnymi, a także obejmującej inne narządy, np. stawy czy błonę śluzową oka. Terapia modyfikatorami odpowiedzi immunologicznej przynosi bardzo dobre efekty szczególnie w przypadku łuszczycy krostkowej, do której leczenia stosuje się lek infliksymab. Według badań pozytywne działanie tego preparatu widoczne jest zwłaszcza na skórze dłoni i stóp.

Jakie warunki musi spełnić pacjent, żeby zakwalifikować się do leczenia biologicznego? Szanse mają osoby o średnim lub dużym nasileniu objawów łuszczycy, u których brak jest pozytywnych efektów przy stosowaniu przez dłuższy okres dwóch, różnych metod terapii ogólnej, a także pacjenci, u których występują przeciwwskazania do stosowania innych metod leczenia.