Ciemieniucha – diagnoza, objawy, leczenie. Czy ma powiązanie z atopią?

Ciemieniucha – diagnoza, objawy, leczenie. Czy ma powiązanie z atopią?

U noworodków i niemowląt pojawić się mogą na owłosionej skórze głowy oraz rzadziej w innych okolicach ciała tłuste, łuskowate zmiany. Przyczyną ich powstawania jest łojotokowe zapalenie skóry, które bywa mylone z atopowym zapaleniem skóry i dlatego powoduje wielki niepokój u rodziców maleńkich dzieci. Co warto wiedzieć o tym schorzeniu i jak je leczyć?

Ciemieniucha — przyczyny i objawy

Przyczynę ciemieniuchy upatruje się najczęściej w nadprodukcji gruczołów łojowych, a za czynnik wywołujący ten nadmiar uważa się wpływ hormonów matki na organizm dziecka, który uwidaczniać się może jeszcze przez kilka tygodni po porodzie. Uzasadnia się to m.in. tym, że na ciemieniuchę cierpią najczęściej właśnie najmłodsze dzieci, u których hormony te nadmiernie pobudzają do wydzielania łoju. Dolegliwość najczęściej uwidacznia się na owłosionej skórze głowy, jednak może pojawić się również na innych częściach ciała: w okolicach nosa, za uszami czy pomiędzy fałdami skóry – innymi słowy wszędzie tam, gdzie gromadzi się nadmiar sebum lub w miejscach, które są narażone na przegrzanie. Nasilenie tego procesu następuje latem, ponieważ wysokie temperatury sprzyjają nadmiernej produkcji wydzieliny z gruczołów łojowych. Intensywniejsze występowanie ciemieniuchy bywa obserwowane u dzieci ze skłonnościami do alergii. Ciemieniucha zaczyna się pomiędzy 3 a 6 tygodniem życia i ustępuje około 3 miesiąca, choć u niektórych dzieci problem może trwać do 2-3 roku życia.

Ciemieniucha u niemowlaka w swoich początkowych stadiach może być mylona z łupieżem. Jej objawy to drobne płatki koloru białego zlokalizowane u nasady włosów. W odróżnieniu od łupieżu nie da się ich jednak usunąć w czasie czesania dziecka. Warto wiedzieć, że ciemieniusze nie towarzyszą ból i swędzenie, typowe dla innej dolegliwości skórnej, jaką jest atopowe zapalenie skóry (AZS). Występowanie AZS powiązane jest, wg najnowszych badań z problemami natury genetycznej powodującej osłabienie funkcji naskórka i uczynieniu go łatwiej przenikalnym dla alergenów. Jeśli w u dziecka cierpiącego na ciemieniuchę występuje świąd, konieczna jest konsultacja lekarska, ponieważ może to sygnalizować nadchodzące problemy ze zdrowiem dziecka.

Leczenie ciemieniuchy

Ciemieniucha to problem głównie estetyczny, nie zaś zdrowotny. Konieczna jest wtedy staranna pielęgnacja skóry głowy dziecka i usuwanie zmian za pomocą odpowiednich preparatów. Trzeba także zadbać o odpowiednią ochronę i pielęgnację skóryCo na ciemieniuchę skutecznie pomoże? Do tego celu najlepiej wykorzystać dedykowane tej dolegliwości, łagodne preparaty, dzięki którym skóra szybciej odzyska zdrowy wygląd. Powinny one zawierać składniki nawilżające skórę głowy i łagodzące podrażnienia wywoływane przez stosowane do pielęgnacji dzieci środki myjące. Warto, by preparaty takie zawierały też składniki złuszczające, przyspieszające procesy odnowy komórek i gojenia się ewentualnych ran. Dla zachowania równowagi mikrobiologicznej skóry warto wspomóc naturalnie występujące na skórze, pożyteczne mikroorganizmy, dając im odpowiednią pożywkę i jednocześnie utrudniając rozwój organizmów patogenicznych lub oportunistycznych. Warunki takie spełnia na przykład Emolium na ciemieniuchę. Preparat zawiera składniki czynne, które nie powodują niepożądanych odczynów. Ten łatwy w aplikacji żel można stosować już od pierwszych dni życia dziecka. Aplikuje się go na pół godziny przed kąpielą, w której czasie jest on spłukiwany.

Przy silnej, uciążliwej ciemieniusze na głowie trzeba wyczesać ją z użyciem szczotki o miękkim włosiu i dopiero po tym zabiegu spłukać żel wodą lub umyć główkę maluszka. Tradycyjne sposoby na radzenie sobie z ciemieniuchą polegały na smarowaniu zmian oliwką przed kąpielą, a przy dużym nasileniu objawów stosowane były namoczone w wodzie płatki owsiane, które działały jak delikatny peeling.

Po ustąpieniu objawów ciemieniuchy nie można przerywać codziennej obserwacji skóry. Pozwoli to na szybkie wykrycie pojawiających się nowych łusek i ich szybsze usunięcie. Nie wolno narażać głowy dziecka na przegrzanie i nadmierne pocenie, ponieważ sprzyjają one nasileniu objawów ciemieniuchy. Główkę należy okrywać przewiewnymi, naturalnymi tkaninami. Należy unikać materiałów z domieszką włókien syntetycznych oraz barwionych, ponieważ zawarte w nich syntetyczne cząsteczki mogą powodować podrażnienia skóry. W czasie pielęgnacji nie wolno usuwać zaschniętych zmian za pomocą szczotki o ostrym włosiu, które może uszkadzać naskórek i przyczyniać się do powstawania stanów zapalnych skóry głowy oraz stanowić miejsca, przez które mogą wniknąć do organizmu dziecka bakterie, takie jak gronkowiec złocisty lub gronkowiec skórny.

Ciemieniucha jest dolegliwością, którą można zwalczyć samodzielnie, jednakże w pewnych sytuacjach trzeba będzie udać się do lekarza. Pierwszą z nich jest ciemieniucha atakująca także twarz, tułów, okolice krocza. Kolejną jest zaczerwienienie skóry na skutek stanu zapalnego wywołanego przez infekcję bakteryjną skóry. Gdy ciemieniusze towarzyszą objawy, takie jak biegunka i ból brzucha lub zmiany są swędzące, może to świadczyć to o alergii.